A BOCA DO MONTE: HISTORIA, TRADICIÓN ORAL E FICCIÓN NOVELESCA

A boca do monte é unha novela histórica posto que parte de sucesos reais, ben documentados por estudosos e especialistas. Mais os datos verídicos por estes aportados  non son os únicos alicerces. Historia e ficción, tradición oral e fantasía, son as  bases nas que se sustenta esta novela. Foron moitas as fontes bibliográficas consultadas e tamén moitas as consultas e conversas sobre o tema que me foron achegando a unha historia que me fascinou e botou a andar a miña imaxinación.

O túnel de Montefurado, construído en época de Traxano, dá testemuño, xunto coas Médulas, da gran importancia que a extracción de ouro tivo para o Imperio Romano. Máis de sesenta minas no concello de Quiroga, unhas trinta no de Ribas de Sil e outras tantas no de Folgoso do Courel sitúan a esta comarca como unha das máis relevantes zonas auríferas da Hispania.

Son numerosos os testemuños de autores latinos que corroboran a relevancia do ouro na época do Imperio. Entre eles:

Co ouro galego variadas / as vestiduras de matronas nobres. (Silio Itálico.  Séc. I DÉCIMO C.)

“Nin te privas de vaixelas decoradas co ouro galaico”  (Marcial. Séc. I-II DÉCIMOC.)

Reais son tamén os topónimos e en  todos eles está documentada a presenza de asentamentos prerromanos ou romanos. O Castro de Ares, na beira do Sil, a pouca distancia da desembocadura do Lor en Augasmestas, datado na Idade do Ferro, probablemente constituíu un punto de control das vías de comunicación e das explotacións mineiras espalladas nas dúas marxes do río. Así mesmo, está documentada a Vía Agrade-Petín por Dactonium, que enlazaba as explotacións auríferas de Montefurado e a conca baixa do río Lor cos portos de Iria Flavia.  Desde Barxa do Lor continuaba ata o Courel por ambas marxes do río.

Tamén a tradición oral recolle diversas lendas en torno a este tema. Así dise que o topónimo Sesmil débese á instalación nese lugar dun lexión romana, seis mil homes polo tanto, que algúns identifican como a Legio VII Gemina, que substituiría á VI Victrix, chegada desde Legio. Tamén conta a tradición que no lugar da Enciñeira existía un bosque desta árbore que foi esquilmado cando se abriu o túnel.  E igualmente refírese a existencia dun castelo ou torre da Pena do Corvo.

Son elementos de carácter etnográfico a introdución de vides e oliveiras no Val do Sil en época romana.  E o mesmo acontece en relación coa figura das aureanas.

Reais son tamén algúns personaxes, aínda que libremente recreados para que interactúen cos seres de ficción.

MARCO ULPIO TRAXANO: Emperador de Roma entre o 98 e o 117, ano da súa morte. Tendo en conta as alusións ás guerras dacias, á construción da columna Traxana (rematada no 114) e ao anuncio dunha nova campaña militar, a historia novelada podería situarse a partir do 107 e antes do 117.

DÉCIMO IULIUS CAPITO. O seu nome figura nunha inscrición que o identifica como procurator metallorum das minas do NO entre os anos 113 e 115. Co cal a historia novelada transcorrería a partir do ano 113.

LUCIO POMPEIO REBURRO: O seu nome pode lerse nunha lápida incluída no volume II do Corpus Inscriptionum Latinarum, sinalada co número 2620 (CIL II, 2610= Roldán nº 760). A inscrición apareceu no 1680 preto da ponte da Cigarrosa e actualmente está na igrexa de San Estevo da Rúa. Polo tipo de letra suponse que é do século II ou III. Narra a carreira militar deste home que culmina co seu ingreso na garda pretoriana. Segundo a lápida veu morrer no seu lugar de nacemento

Placa de Lucio Reburro - A Rúa- (1)

L(ucio) Pompeio L(uci) f(ilio) Pom(ptina tribu) Reburro Fabro/ gigurro calubrigen(si)/ probato in coh(orte) VII pr(aetoria)/ beneficiario tribuni/  tesserario in c(enturia)/ optioni in c (enturia)/signifero in c (enturia)/ fisci curatori/ corn(iculario) trib(uni) / evoc(ato) Aug(usti)/ L(lucius) Flavius Flaccinus / h(eres) ex t(estamento)

“A Lucio Pompeio Reburro Fabro, fillo de Lucio, da tribo Pomptina, gigurro natural de Calúbriga, experimentado na cohorte XII pretoria, beneficiario do tribuno, tesserario na centuria, optio na centuria, portaestandarte na centuria, procurador do fisco, corniculario do tribuno, chamado polo emperador, o seu herdeiro Flavio Faccino (erixiuno) de acordo co testamento.”

Historia e lenda mestúranse coa fantasía co obxectivo de dar vida a un episodio relevante da nosa historia. Esta novela pretende glosar a xesta colectiva duns homes e mulleres de hai dous mil anos, particularizada na peripecia individual duns poucos personaxes.

Deixar unha resposta

introduce os teu datos ou preme nunha das iconas:

Logotipo de WordPress.com

Estás a comentar desde a túa conta de WordPress.com. Sair /  Cambiar )

Google photo

Estás a comentar desde a túa conta de Google. Sair /  Cambiar )

Twitter picture

Estás a comentar desde a túa conta de Twitter. Sair /  Cambiar )

Facebook photo

Estás a comentar desde a túa conta de Facebook. Sair /  Cambiar )

Conectando a %s